Caffè de essentie van het leven.... 

Italianen hebben koffiedrinken tot een kunst verheven. Ze hangen niet rond in zomaar een koffiebar, waar ze heel lang over dezelfde kop koffie doen. Ook pakken ze niet snel even een bak mee onderweg naar het werk. In plaats daarvan stappen ze een koffiebar binnen, gaan ze aan de toonbank staan en drinken ze ‘un caffè’. Deze traditie van staand koffiedrinken is ontstaan toen er in Italië belasting werd geheven op stoelen. Na water is koffie het meest populaire drankje. In Italië is Venetië de plaats waar als eerste koffie werd geschonken. Italiaanse koffie, wereldwijd bekend als de espresso, komt oorspronkelijk uit Torino (Turijn) en werd in 1865 voor het eerst gemaakt. Sindsdien is de espresso uitgegroeid tot een symbool voor de Italiaanse cultuur. 

In een bar bestellen Italianen hun caffè op oneindig veel verschillende manieren, compleet afhankelijk van hun persoonlijke smaak: in een kopje of mok, met warm of koud water, doppio of ristretto….  
Voor Italianen is een koffiepauze veel meer dan het nuttigen van koffie alleen. Tijdens het koffie drinken wordt er volop gekletst en heeft de Italiaan wat tijd om te relaxen, echt even een momentje voor zichzelf. Het is niet de bedoeling om de espresso in een keer achterover te slaan, maar om de smaak goed op te nemen en echt even tot zichzelf te komen. Als er een slechte kop koffie wordt bediend, slaat dit bij de Italiaan direct over op het humeur. Krijgen ze een goede kop koffie, dan kunnen ze daar de rest van de dag op teren.

Recept van de echte Italiaanse Espresso
Van de hoeveelheid bonen, 6 à 7 gram arabica bonen, tot de hoeveelheid water en de temperatuur, 30 ml en 88°C, waarmee dat water door het koffiegruis geperst wordt: een echte, Italiaanse espresso moet aan heel wat voorwaarden voldoen. Het resultaat is een klein kopje sterke koffie met een hazelnootbruin schuimlaagje (de ‘crema’), een sterke geur en stevige maar fluweelachtige smaak. De reden waarom je er vaak een glas water bij krijgt is trouwens niet om je mond te spoelen na de koffie maar wel net voor je hem begint te drinken om optimaal van de pure smaak te kunnen genieten.

Cappuccino’s na 11 uur? Natuurlijk, als je dit aankunt!
Naast de espresso vind je op de koffiekaart vaak nog veel meer koffievariëteiten. De cappuccino en de caffè americano klinken je vast bekend in de oren, maar weet je ook hoe ze precies worden samengesteld? Hieronder vind je de meest gekende koffievariëteiten zoals je ze kan bestellen in Italië:

Caffè: een kleine espresso
Doppio: een dubbele espresso
Ristretto: een extra sterke en kleine espresso
Caffè macchiato: een espresso met melkschuim
Caffè americano: een espresso aangelengd met warm water
Cappuccino: een espresso met gestoomde melk en melkschuim
Cortado: een espresso met warme melk
Caffè panna: een espresso met slagroom
Caffè lungo: een grote espresso die langer doorloopt
Caffè latte: een espresso met extra veel gestoomde melk
Latte macchiato: warme melk met melkschuim waar een espresso aan toegevoegd wordt

EEN WARM EN HEERLIJK KOFFIERECEPT
Espresso Macchiato
Zin in een lekker warm drankje met een heerlijk laagje schuim er bovenop? Probeer dan zeker dit espresso macchiato recept. Het is snel klaar te maken en dit verkwikkend drankje zal je meteen wakker maken dankzij de intense smaakbeleving. Daar er slecht enkele ingrediënten nodig zijn is dit lekker recept heel eenvoudig om te bereiden. Het is ook leuk om deze macchiato te serveren bij een dessert.

Caffè locale

Ga je naar Turijn, dan moet je naast cappuccino en espresso ook een keer een glas bicerin bestellen, een zoet drankje van koffie, chocolade, melk en room dat vaak wordt geserveerd in een kelkvormig glas. Het recept is het grote geheim van het gelijknamige café en wordt onder geen beding onthuld.

Iets zuidelijker, bij Bar Civili in Livorno, staat er naast de bekende koffiesoorten ook een ponce op de koffiekaart. Een ponce is een sterk kopje koffie waarvan het recept net zo geheim is als dat van de bicerin. De basis is espresso, waaraan in elk geval suiker, een citroenschil en een scheutje rum worden toegevoegd. Het drankje zou zijn naam te danken hebben aan Garibaldi, die zich afvroeg of deze koffie hem net zo zou kunnen verwarmen als zijn poncho…
In Rome kennen ze een bijzondere variant op de gewone espresso. In de espresso romano doet de barista een paar druppels verse citroen. Een bijzondere smaaksensatie!

Caffè sospeso
In Napels bestaat al sinds jaar en dag de traditie van de caffè sospeso (letterlijk: ‘uitgestelde koffie’). Als je in Napels un caffè bestelt, kun je twee kopjes koffie afrekenen. Het ene kopje drink je uiteraard zelf op, het andere kopje, de sospeso, kan dan later op de dag door een arme Napolitaan worden genuttigd. Zo kunnen arme mensen af en toe een kopje koffie drinken dat eerder al door een ander is betaald. Wedden dat een caffè sospeso bij iedereen in de smaak valt?

koffie, chocolade,melk en room

Rome
Welke koffiespecialiteiten zijn hier?
Italianen drinken tientallen verschillende koffiesoorten, zoals espresso, cappuccino, een caffè macchiato – een espresso met een scheutje opgeschuimde melk – of een caffè corretto, een espresso met een scheutje grappa of cognac.

Waar je de beste koffie kunt krijgen
Probeer enkele van de oudste en meest sfeervolle coffeeshops van de stad, zoals Tazza D'Oro naast het Pantheon, opgericht in 1944, of Antico Caffè Greco, dat voor het eerst werd geopend aan de Via Condotti in 1760. 

Sant' Eustachio il Caffè is het oudste koffiebranderij in het centrum van Rome, daterend uit 1938.
Italianen, en vooral Romeinen, lijken op koffie te leven, en de traditie is bijna een kunstvorm geworden. Als je 's ochtends langs een koffiebar in Rome loopt, zie je keurig geklede mannen en vrouwen een snelle espresso, vergezeld van een cornetto (croissant), achterover slaan voordat ze naar hun werk gaan. Maak niet de fout om na de lunch een cappuccino te bestellen, want in Italië is het puur een ontbijtdrankje, maar blijf hangen bij een latte in een pittoreske, historische wijk als Trastevere en kijk de mensen naar hartenlust.

Cordato, espressovariant

En toen bestelde ik na een etentje een cortadito..... Maanden later vroeg mijn broer dus of dat ook een espresso macchiato was?!

Nee dus......

Cortado of Cortadito

Een cortado is een espressovariant waaraan een hoeveelheid warme melk wordt toegevoegd om deze minder bitter te maken. Deze wordt vooral in Spanje, Portugal en Cuba gedronken. Het is de bedoeling dat de drank voor tussen de 30 en 50% uit warme melk bestaat. Als een klein laagje cappuccinoschuim wordt toegevoegd spreek je van een leche y leche.
De cortado staat onder verschillende namen bekend. Zo wordt deze in het Catalaans tallat genoemd, in het Baskisch ebaki, in het Portugees pingo of garoto en in het Frans noisette. Op Cuba noemen ze het een cortadito.
De cortado wordt soms verward met koffie verkeerd. Hiervoor wordt geen espresso gebruikt maar reguliere koffie.

Caffè Spumante is geen klassieke Italiaanse koffie zoals een espresso of marocchino. De naam wordt tegenwoordig gebruikt voor een luchtige, schuimige ijskoffie ("spumante" betekent letterlijk schuimend of bruisend).

• 1 dubbele espresso
• 6 ijsblokjes
• 50 ml halfvolle melk of ongezoete havermelk
• 1 tl vanillesiroop zonder suiker óf een beetje zoetstof
• Alles 20-30 seconden stevig shaken.

Schenk uit in een mooi glas. Je krijgt een zijdezachte koffie-schuimlaag die er prachtig uitziet op een zomers terras.
.Het is nét weer iets anders dan de Dalgona, Dalgona is vooral opgeklopt oploskoffie-schuim, terwijl een Caffè Spumante draait om échte espresso en een luchtige, koude textuur. ☕🇮🇹

Hoor het geluid van een pruttelende koffiepot op je fornuis en ruik die geur van heerlijk vers gezette koffie. Beter kan de dag niet beginnen! 

In Italië begint de dag vaak met het herkenbare geluid van een koffiepotje op het fornuis. Zachtjes borrelt het water omhoog, totdat de geur van verse koffie zich door de keuken verspreidt. Geen ingewikkelde koffiemachine, maar gewoon zo’n mooi zilverkleurig potje — de moka, bij ons meestal Italiaanse percolator genoemd.
Het gebruik is eenvoudig. Vul het onderste reservoir met water tot net onder het veiligheidsventiel. Plaats het filter erop en vul dit losjes met gemalen koffie. Niet aandrukken, want het water moet er gemakkelijk doorheen kunnen. Draai het bovenste gedeelte stevig vast en zet de percolator op laag tot middelhoog vuur.
Dan is het even wachten. Zodra je de koffie hoort pruttelen, weet je dat hij bijna klaar is. Haal het potje van het vuur zodra het geluid sneller en wat borrelender wordt. Zo voorkom je dat de koffie te lang doorloopt en bitter gaat smaken.
Even roeren, inschenken in een klein kopje en genieten. Puur als een stevige espresso of met een scheutje warme melk. Meer heb je eigenlijk niet nodig voor zo’n heerlijk Italiaans koffiemoment.

Koffie onderweg – van noisette tot macchiato
Op vakantie drinken we natuurlijk overal koffie. Rik houdt het graag simpel: een espresso, en dan het liefst een dubbele. Voor mij is het meestal een macchiato. Maar onderweg door Frankrijk, Corsica en Sardinië ontdekten we dat zo’n ogenschijnlijk eenvoudige bestelling ineens heel andere namen kan krijgen.

In Frankrijk en op Corsica kwam ik de café noisette tegen. Geen koffie met hazelnoot, zoals je misschien zou denken. Het is een espresso met een klein beetje melk of melkschuim. De naam noisette – hazelnoot – verwijst naar de kleur die de koffie daardoor krijgt.
Eenmaal in Italië en op Sardinië werd het caffè macchiato. Macchiato betekent letterlijk ‘gevlekt’ of ‘gemarkeerd’: een espresso met een klein beetje melk of melkschuim. Precies mijn koffie dus.

En Rik? Die kon in Italië gewoon un doppio bestellen: een dubbele espresso. Al is un caffè daar al genoeg om een espresso voor je neus te krijgen.
Een klein koffiewoordenboek voor onderweg
Un caffè / espresso – een kleine, sterke espresso.
Doppio – dubbele espresso.
Ristretto – nog korter en geconcentreerder dan espresso.
Lungo – espresso die met meer water wordt gezet.
Caffè macchiato – espresso met een klein beetje melk of melkschuim.
Café noisette – de Franse verwant van de macchiato: espresso met een wolkje melk.
Café crème – Franse koffie met meer warme melk of room; de precieze uitvoering verschilt per café.
Cappuccino – espresso met warme melk en melkschuim.

Het leuke is dat koffie onderweg zo óók een beetje reizen is. Je bestelt ongeveer hetzelfde, maar ieder land geeft er zijn eigen naam en gewoontes aan.
En uiteindelijk zaten wij gewoon weer naast elkaar: Rik met zijn dubbele espresso en ik met mijn kleine wolkje melk. ☕

“En weer thuis… koffie erbij en het volgende buffet ligt alweer op tafel.”