Er is niet één gelegenheid die het niet toelaat om een wijntje open te trekken. Wijn kan eigenlijk altijd! Op een feestje, bij een etentje, op een terrasje of een borrel. Maar ook thuis op de bank na een lange dag of bij een vers bereide maaltijd. En zelfs gewoon zomaar, omdat je daar zin in hebt!
Alle wijn is anders. Dit heeft te maken met onder andere de druivensoort . Er zijn ruim duizend verschillende druiven die gebruikt worden voor wijn. Ook de herkomst van de wijn, het klimaat, de ligging en de rijpingsprocedure hebben invloed op de smaak van wijn. Er zijn elk jaar weer nieuwe soorten wijn om te proberen.
Wijn walsen, waarom doen we dat?
Je zit in een restaurant. De ober of sommelier laat jou de bestelde fles wijn zien. Ontkurkt en schenkt een klein beetje wijn in je glas. Nu is de beurt aan jou…
Neem je glas (bij de steel) en beweeg het zacht in kleine cirkeltjes. Dit heet het walsen van de wijn. Laat de wijn even tot rust komen en houd het glas tegen het licht (of voor het witte tafellaken). Nu volgt de eerste fase: wat zie je? Helder, troebel, licht, donker, purperrood, paars, wit, geel?
Vervolgens ruik je aan de wijn. Door het walsen komen de aroma’s vrij en ruik je veel beter welke geuren verborgen zit in je wijn. Elke druif en dus elke wijn bezit andere aroma’s. Ook komt er meer zuurstof bij de wijn door het walsen en dat proef je.
Druppels aan de binnenkant van je glas
Na het walsen zie je nu ook druppels langs de binnenkant van het glas naar beneden trekken. Wij noemen dat het tranen van de wijn. In Frankrijk heten die druppels ‘jambes’ (benen).
Deze tranen duiden enkel op alcohol. Hoe dichter de tranenregen, des te hoger het alcoholgehalte van de wijn. Het tranen zegt dus niets over de kwaliteit van de wijn. Maar...het alcoholpercentage staat op het etiket, dus tranen zijn mooi maar het liefst van blijdschap.
Het walsen van wijn is geen overbodige handeling. Je geniet daardoor nog meer van je wijn. Overigens is het geen overbodige luxe om het walsen thuis te oefenen ;)
Overgebleven wijn hoef je nooit weg te gooien, want je kunt het perfect bewaren, invriezen of verwerken in de keuken.
Direct bewaren voor later
Sluit de fles direct: Gebruik een vacuumpomp of de originele kurk. Zet in de koelkast: Dit vertraagt het oxidatieproces aanzienlijk.
Rode wijn: Blijft na openen nog 2 tot 3 dagen goed.
Witte wijn / Rosé: Blijft nog 3 tot 5 dagen smaakvol.
Invriezen (Ideaal voor koken)Ijsblokjesvorm: Giet de wijn in een ijsblokjesvorm en vries het in.Portioneren: Haal later precies de benodigde hoeveelheid blokjes eruit voor sauzen.Houdbaarheid: Ingevroren wijn blijft tot 3 maanden bruikbaar.
Koken met restjes wit en rosé
Blussen: Gebruik voor het afblussen van risotto, pasta of mosselen.Sauzen: Maak een romige wittewijnsaus voor vis of kip.
Soep: Voeg een scheutje toe aan Franse uiensoep of kaasfondue.
Koken met restjes rood
Stoofvlees: Perfect als basis voor hachee of Boeuf Bourguignon.
Pastasaus: Geef extra diepte aan een zelfgemaakte Bolognese.
Siroop: Kook in met suiker en specerijen voor rode wijnsiroop over ijs.
Creatieve alternatieven:
Azijn maken: Laat de wijn een paar weken openstaan voor eigen wijnazijn.Sangria: Meng restjes fruit, sterke drank en suiker voor een cocktail.
Stoofperen: Bewaar rode wijn in de vriezer tot het stoofperen-seizoen.
Zelf wijnazijn maken
Wijn verandert in azijn door azijnzuurbacteriën en zuurstof. Dit proces duurt ongeveer 2 tot 4 weken.
De basis: Giet de restjes wijn in een schone glazen pot met een brede opening.Zuurstof: Dek de pot af met een kaasdoek of schone theedoek en een elastiekje.
Activering: Voeg eventueel een scheutje ongepasteuriseerde (troebele) appelazijn toe om het proces te versnellen.Locatie: Zet de pot op een donkere, warme plek op kamertemperatuur.Controle: Er ontstaat een vlies bovenop (de 'azijnmoeder'), dit is volkomen normaal.Filteren: Proef na 3 weken; is het zuur genoeg? Filter de azijn door een koffiefilter in een schone fles.
Een reductiesaus dikt in door verdamping, waardoor de smaken intenser worden. Dit duurt ongeveer 10 tot 15 minuten.
Fruiten: Bak 1 gesnipperd sjalotje en 1 teentje knoflook in een klontje boter.
Afblussen: Voeg 200 ml overgebleven wijn (rood of wit) toe en schraap de aanbaksels los.Inkoken: Laat de wijn op middelhoog vuur tot de helft inkoken (reduceren).
Bouillon: Voeg 150 ml runderbouillon (bij rode wijn) of kippenbouillon (bij witte wijn) toe.Kruiden: Voeg een takje tijm of rozemarijn toe en kook weer tot de helft in.
Monteren: Haal de pan van het vuur en roer er een paar blokjes ijskoude boter door voor glans en binding.
Zoete rodewijnsiroop
Een zoete rodewijnsiroop is een heerlijke, stroperige reductiesaus die perfect past over vanille-ijs, panna cotta, chocoladecakedesserts of vers fruit.
Ingrediënten
250 ml overgebleven rode wijn (bij voorkeur een fruitige variant zoals Merlot of Syrah ) 75 gram suiker (kristalsuiker of harige bruine basterdsuiker voor een karamelachtige smaak) 1 plukje specerijen: 1 kaneelstokje en 1 steranijs (optioneel, voor een warme wintersmaak
Bereidingswijze
Mengen: Doe de rode wijn, de suiker en de optionele specerijen samen in een kleine steelpan. Verwarmen: Breng het geheel op middelhoog vuur zachtjes aan de kook en roer tot de suiker volledig is opgelost. Inkoken: Laat de saus zonder deksel zo'n 10 tot 15 minuten zachtjes pruttelen. De saus moet tot ruim de helft inkoken. Dikte testen: De siroop dikt pas echt in als hij afkoelt. Doop een lepel in de saus; als de saus aan de achterkant van de lepel blijft hangen, is hij klaar. Afkoelen: Haal de pan van het vuur, verwijder de specerijen en laat de siroop afkoelen tot kamertemperatuur voor gebruik.
Om rode wijn te maken wordt het vers geperste, maar nog niet vergiste sap van de druif een bepaalde periode gegist met de schillen van de druif. Waar witte wijn wordt gemaakt van ofwel witte, ofwel blauwe druiven, wordt rode wijn enkel en alleen gemaakt van blauwe druiven. De meeste rode wijnen zijn droog van smaak. Dat betekend dat tijdens de gisting nagenoeg alle suiker in de druif is vergist. Er is dus weinig restsuiker over. Toch kunnen rode wijnen ook zoet zijn. De gebruikte druiven bevatten dan zoveel suiker dat deze niet helemaal verdwijnt tijdens de gisting. De restsuiker maakt de wijn dan zoeter. Rode wijn is natuurlijk het bekendst als drank, maar ook in de keuken kan het een lekkere toevoeging zijn aan gerechten. Zo kan wijn ingekookt worden om er zo wijnsaus van te maken, of kan het gebruikt worden om wild in te braden.
Combineer rode wijn met Ui, Knoflook, Boter, Tijm en/of Laurier.
Rosé wordt gemaakt van blauwe druiven, soms zelfs in combinatie met witte druiven. Eigenlijk is rosé een hele lichte rode wijn.
De kleur die de rosé heeft komt van de schillen van de blauwe druiven. Want in die schillen, daarin zitten de kleurstoffen. Wanneer de schillen kort mee gisten met de wijn, geven ze hun kleurstoffen af aan het sap. Ook kun je de kleur uit de schillen krijgen door bijvoorbeeld zachtjes te persen. Dan ontstaat vaak een zachtroze kleur.
Er zijn ook donkerdere rosé wijnen. Bijvoorbeeld uit Spanje en Portugal. Deze rosé wijnen zijn dan vaak gemaakt van druiven met meer kleurstoffen in de schil. Ook kan de wijnmaker ervoor kiezen om de wijn langer met de druivenschillen te laten weken.
Of de druiven langer te persen, zodat er meer kleurstof uit de schillen vrijkomt.
In Europa is het niet toegestaan om rosé te maken, door rode- en witte wijn te mengen.
De grote uitzondering op deze regel is: Champagne. Om een rosé champagne te maken is het wél toegestaan om een heel klein beetje rode wijn (van pinot noir) toe te voegen aan de witte champagne.
Kleur heeft niets te maken met zoetheid. Dus dat lichte rosé droog zou zijn en donkere rosé zoet is totale onzin. Kleur heeft ook niets te maken met kwaliteit.
De laatste jaren zien we dat de rosé wijnen steeds lichter van kleur – en droger van smaak wordt.
Je hebt lichte en donkere top rosé’s. Wel hebben donkere rosé’s iets meer body; ze gaan een tikkeltje richting rode wijn. Het zijn vaak mooie eetwijnen. Wij houden er van, maar ze zijn gek genoeg uit de mode.
Temperatuur: als je wijn heel koud schenkt proef je niets meer. Algemeen: bij lagere temperaturen komen de zuren meer naar voren, bij hogere temperaturen worden de suikers en de alcohol dominant in de smaak. Tien graden is mooi voor rosé. (je koelkast is meestal 6 graden) Zet hem wel in een koeler, want op tafel warmt hij op.
Lekker bij rosé: zomerse salades, tartaar, kip, zachte kazen (geit, Gouda), vis, mosselen, vers fruit (watermeloen!).
Vertrouw niet op de smaakomschrijving op het etiket, proef de wijnen voor je gaat koken
‘What grows together goes together’: wijnen uit dezelfde streek als een gerecht of ingrediënt gaan vaak goed samen
Gerechten met een lange gaartijd hebben vaak een krachtige smaak
Neem de wijn als uitgangspunt en pas het gerecht daarop aan
Een dure wijn is niet per se de beste keus. Complexe (kostbare) wijnen zijn vaak moeilijker te matchen, omdat ze zoveel verschillende smaken hebben
Vanochtend keek ik naar Saterday's Kitchen op BBC 1 en ik zag Vine Orange voorbij komen, nog nooit van gehoord! Dus even opgezocht.....
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Met oranje wijn wordt wijn van witte druiven bedoeld die geen witte wijn oplevert – maar door langdurig contact met de druivenschillen – amberkleurig kan zijn. De druivenschillen van de witte druiven blijven – net als bij rode wijn – in contact met de most.[1]
Deze manier van wijn maken is anders dan de conventionele witte wijn productie, waarbij de druiven geperst worden en vervolgens de druivenschillen en druivenpitten verwijderd voordat de fermentatie begint. De druivenschillen bevatten – naast natuurlijke gistcellen – natuurlijke kleurstoffen, fenolen en tannines die normaal als niet gewenst beschouwd worden in witte wijnen. Voor rode wijnen is het contact met de druivenschillen en maceratie ( het proces waarbij gekneusde druiven (de volledige druif inclusief de pitten en de steeltjes) weken in de most om op die manier aroma's, tannine en kleurstof te onttrekken. ) het proces dat de wijn zijn kleur, smaak, en textuur geeft.
Echt te vergelijken met rode wijn is het ook niet, omdat het niet de donkere fruit aroma's heeft zoals je dan zou verwachten. Een orange wine proeft robuust en wild en heeft vaak uitgesproken aroma's van sinaasappelschil tot zuurdesem, beurse appels, tropisch (overrijp) fruit en ook noten kun je vaak herkennen.
Hoe smaakt orange wine?
Als je het voor het eerst gaat proeven, bereid je dan even voor op een compleet nieuwe ervaring. Het is compleet anders dan zoals je witte wijnen kent. Echt te vergelijken met rode wijn is het ook niet, omdat het niet de donkere fruit aroma’s heeft zoals je dan zou verwachten. Een orange wine proeft robuust en wild en heeft vaak uitgesproken aroma’s van sinaasappelschil tot zuurdesem, beurse appels, tropisch (overrijp) fruit en ook noten kun je vaak herkennen. Lekker? Zeker, mits je een goede te pakken hebt. Opvallend is altijd het bijzondere mondgevoel. Zoals in veel witte wijnen is een zuurgraad leidend, maar zoals ik al aangaf komen hier de tannines ook nog eens om de hoek kijken. Dat geeft een bitter effect en sommige associëren de smaak van orange wine zelfs met witbier.
Kun je oranje wijn koud drinken?
Afhankelijk van de body van de oranje wijn, is het doorgaans het beste om deze beneden kamertemperatuur te serveren . Lichtere oranje wijnen smaken het best bijna gekoeld, terwijl vollere oranje wijnen het beste tot hun recht komen bij een koele temperatuur, ergens tussen kamertemperatuur en gekoeld.
Wijnspijs tips!
Bij een spannende wijn mag een spannend gerecht! Je kan je voorstellen dat een witte wijn mét de tannines van een rode wijn zich goed leent als culinaire wijn. Door de veelzijdigheid van oranje wijn kan je het combineren met veel smaken en óók met lastige smaken waar rood en wit allebei niet echt tot hun recht komen. Denk bijvoorbeeld aan Aziatische gerechten met uitgesproken smaken (gefermenteerde groenten, soja, ramen) en curry’s. Oranje wijn doet het ook verrassend goed bij vlees, vettige vis en bij een krachtig gerecht met paddenstoelen is het ook zeker geen slecht idee.
Ga eens voor een oranje wijn en laat je verrassen!
