Zelfgemaakte sauzen voor vlees, vis en groenten
Welkom in de sauskeuken van JozeCooks! Een goede saus maakt een gerecht helemaal af. Op deze pagina vind je mijn favoriete recepten: van romige klassiekers en frisse yoghurtsauzen tot smaakvolle dips en barbecueklassiekers. Alle recepten zijn duidelijk uitgelegd, zodat je ze eenvoudig zelf kunt maken. Of je nu iets zoekt voor een stukje vlees, vis, groenten of een stokbroodje, hier vind je altijd een saus die past
Mayologie: een beetje mengen, een beetje magie
Olie, ei, mosterd en een scheutje citroen. Meer heb je nauwelijks nodig voor een lekkere mayonaise. Maar hoe verandert dat in zo’n romige saus? Even een korte keukenles, zonder ingewikkeld gedoe. 😎
Olie en water: geen vrienden vanzelf
Olie en water mengen niet zomaar. Schud een potje olie en azijn en het lijkt even goed te gaan. Maar laat het staan en ze gaan ieder weer hun eigen kant op.
Voor mayonaise heb je daarom een emulgator nodig. Dat is een hulpje dat olie en water bij elkaar houdt. In eidooier zitten zulke hulpjes, waaronder lecithine. Ook mosterd helpt mee.
Tijdens het kloppen verdeel je de olie in piepkleine druppeltjes. De stoffen uit de eidooier gaan om die druppeltjes zitten en helpen voorkomen dat ze weer samen één grote olieplas worden. Zo ontstaat mayonaise!
Meer olie maakt de mayo dikker
Het klinkt een beetje vreemd, maar door olie toe te voegen wordt mayonaise juist dikker. De kleine oliedruppeltjes komen steeds dichter op elkaar te zitten, waardoor de saus steviger wordt.
Daar zit wel een grens aan. Voeg je te veel olie of te snel olie toe, dan kan de binding mislukken. Je ziet dan losse olie verschijnen: de mayonaise is geschift.
Zelf mayonaise maken
Voor een klein potje
- 1 eidooier
- 1 theelepel mosterd
- 2 theelepels citroensap of wittewijnazijn
- 150–200 ml neutrale olie, bijvoorbeeld zonnebloemolie
- Zout en peper
- Klop de eidooier, mosterd en het citroensap door elkaar.
- Voeg eerst een paar druppels olie toe terwijl je blijft kloppen.
- Zodra het mengsel bindt, schenk je de olie er in een dun straaltje bij. Blijf kloppen tot de mayonaise romig en dik is.
- Breng op smaak met zout, peper en eventueel wat extra citroensap.
JozeCooks-tip: te stevig geworden? Roer er een theelepeltje water door. Voeg steeds een klein beetje toe tot de dikte naar je zin is.
Geschift? Nog niet weggooien!
Doe een nieuwe eidooier met een theelepel water in een schone kom. Klop dit los en voeg de geschifte mayonaise eerst druppelsgewijs toe. Zodra het weer bindt, kun je wat sneller verdergaan.
En die vaste regels? Linksom of rechtsom kloppen maakt niets uit. Rustig beginnen en goed mengen helpen wél.
Vijf lekkere variaties
De hoeveelheden hieronder zijn steeds voor 100 gram mayonaise. Roer de smaakmakers door de gemaakte mayo en proef even.
1. Frisse citroenmayo
Voeg ½ theelepel fijn geraspte citroenschil en 1 theelepel citroensap toe. Lekker bij vis, gegrilde groenten en een aardappelsalade.
2. Knoflookmayo
Meng er ½ klein, fijn geraspt teentje knoflook door. Laat de smaak even intrekken; knoflook wordt al snel behoorlijk aanwezig. Heerlijk bij een broodplank of de BBQ.
3. Pittige paprikamayo
Roer er ½ theelepel gerookt paprikapoeder en 1 theelepel sambal door. Begin met minder sambal als je het liever mild houdt. Lekker bij kip, burgers en zoeteaardappelfriet.
4. Groene kruidenmayo
Voeg 1 eetlepel fijngehakte bieslook, peterselie of dille toe, met een klein kneepje citroensap. Fris bij zalm, gekookte eitjes en rauwkost.
5. Lichtere yoghurtmayo
Meng 100 gram mayonaise met 100 gram dikke yoghurt of skyr. Voeg eventueel wat mosterd en citroensap toe. Deze variant is wat frisser en minder stevig, en heel geschikt als dipsaus of dressing.
En hoe zit het met light mayo?
Bij gewone mayonaise zorgen de vele oliedruppeltjes voor de dikte. In light mayonaise en frietsaus zit doorgaans minder olie. Bindmiddelen, zoals zetmeel, zorgen dan voor stevigheid.
Thuis kun je het eenvoudig houden: meng je mayonaise met dikke yoghurt of skyr. Nog steeds lekker romig, met een frisse draai.
Een klein potje mayo, vijf smaken. Daar kun je aan tafel alle kanten mee op!
Gezondere Belgische mayonaise
Ingrediënten
- 1 ei (op kamertemperatuur)
- 150 ml milde koolzaadolie (of 100 ml koolzaadolie + 50 ml olijfolie)
- 1 eetlepel Dijonmosterd
- 1 eetlepel natuurazijn (of witte wijnazijn)
- 1 eetlepel citroensap
- ½ theelepel zout
- Snufje witte peper
- Eventueel 1 theelepel Griekse yoghurt (0% of 5%) voor extra frisheid en minder vet
Bereiding
- Doe het ei, de mosterd, azijn, citroensap, zout en peper in een hoge maatbeker.
- Giet de olie erbij.
- Zet de staafmixer op de bodem en mix ongeveer 10 seconden zonder te bewegen.
- Trek de mixer daarna langzaam omhoog tot een dikke, romige mayonaise ontstaat.
- Roer eventueel de Griekse yoghurt erdoor voor een lichtere versie.
Waarom is deze gezonder?
- Minder olie dan een klassieke Belgische mayonaise.
- Koolzaadolie bevat relatief veel onverzadigde vetten.
- Met een beetje Griekse yoghurt verlaag je het vetgehalte zonder veel smaak te verliezen.
💡 JozeCooks-tip: Voeg eens een fijngeperst teentje knoflook, wat verse bieslook of dragon toe. Zo maak je in een handomdraai een heerlijke kruidenmayonaise of aioli-variant.
Knoflook & kruiden
Ontdek de heerlijkste knoflook- en kruidensauzen die perfect passen bij vlees, vis, aardappeltjes, groenten of een vers stuk stokbrood. Van een romige aioli tot frisse yoghurtsaus en smaakvolle kruidenboter – eenvoudig zelf te maken en boordevol smaak.
Knoflook- & Kruidensaus
Fris, romig en vol smaak. Perfect bij gegrild vlees, kip, vis, barbecuegerechten, aardappeltjes of als dip voor stokbrood.
Ingrediënten
- 150 g Griekse yoghurt (10%)
- 100 g mayonaise
- 2 teentjes knoflook, fijngeperst
- 1 el fijngehakte bieslook
- 1 el fijngehakte platte peterselie
- 1 tl fijngehakte dille
- 1 tl citroensap
- 1 tl Dijonmosterd
- ½ tl honing (optioneel, voor een zachte balans)
- Zout en versgemalen zwarte peper naar smaak
Bereiding
- Meng de Griekse yoghurt en mayonaise in een kom.
- Voeg de knoflook, bieslook, peterselie en dille toe.
- Roer de Dijonmosterd, het citroensap en eventueel de honing erdoor.
- Breng op smaak met zout en versgemalen zwarte peper.
- Dek de saus af en laat hem minimaal 30 minuten in de koelkast rusten. Zo kunnen de smaken zich optimaal ontwikkelen.
Lekker bij
- Gegrild vlees
- Kip en saté
- Vis
- Gebakken aardappeltjes
- Rauwkost en salades
- Stokbrood of toast
JozeCooks-tip
Voeg voor een extra mediterrane smaak 1 theelepel gedroogde Provençaalse kruiden toe. Of maak de saus pittiger met een snufje cayennepeper of gerookt paprikapoeder.
Deze saus blijft, goed afgesloten in de koelkast, 2 tot 3 dagen heerlijk vers. Dat maakt hem ideaal om vooraf te bereiden
Smokey BBQ-saus
Een JozeCooks BBQ-saus die heerlijk is bij pulled pork, spareribs, hamburgers, kip en van de barbecue.
Ingrediënten
- 250 ml ketchup
- 50 ml appelazijn
- 50 ml appelsap
- 2 el Worcestersaus
- 2 el bruine basterdsuiker
- 1 el honing
- 1 el Dijonmosterd
- 1 tl gerookt paprikapoeder
- 1 tl uienpoeder
- 1 tl knoflookpoeder
- ½ tl chilipoeder (naar smaak)
- ½ tl versgemalen zwarte peper
- ½ tl zout
- 1 klein scheutje vloeibare rook (optioneel, maar erg lekker)
Bereiding
- Doe alle ingrediënten in een steelpan.
- Breng al roerend zachtjes aan de kook.
- Laat de saus 20 tot 30 minuten op laag vuur pruttelen tot hij mooi dik is. Proef en breng eventueel verder op smaak:
- extra honing voor een zoetere saus;
- extra appelazijn voor wat meer frisheid;
- extra chilipoeder voor meer pit.
- Laat afkoelen en bewaar de saus in een schone, afgesloten fles of pot.
JozeCooks-tip ❤️
Smeer de saus pas tijdens de laatste 10 à 15 minuten op vlees dat op de barbecue ligt. Door de suiker kan de saus anders te snel verbranden. Serveer daarnaast altijd een extra kommetje BBQ-saus aan tafel.
Houdbaarheid: ongeveer 2 weken in de koelkast.
Deze saus past perfect bij:
- Pulled pork
- Spareribs
- Hamburgers
- Gegrilde kip
- Speklapjes
- Worstjes
- Loaded fries met pulled pork
Frisse sauzen & dressings
Zelfgemaakt en boordevol smaak
Een goede dressing of frisse saus maakt een eenvoudige salade, gegrilde kip of stukje vis in één keer bijzonder. Deze vier favorieten staan bij ons regelmatig op tafel. Ze zijn in een paar minuten klaar en je kunt ze gemakkelijk aanpassen aan je eigen smaak.
Romige yoghurt-kruidendressing
Bereidingstijd: 5 minuten
Voor: ca. 4 personen
Ingrediënten
- 200 ml Griekse yoghurt (10% of mager)
- 1 eetlepel mayonaise
- 1 eetlepel citroensap
- 1 theelepel Dijonmosterd
- 1 klein teentje knoflook, geperst
- 2 eetlepels fijngehakte bieslook
- 1 eetlepel peterselie
- peper en zout
Bereiding
Meng alle ingrediënten in een kom tot een gladde dressing. Laat minimaal 15 minuten in de koelkast rusten zodat de smaken goed kunnen intrekken.
Lekker bij: salade, kip, aardappeltjes en rauwkost.
🍋 Frisse citroen-vinaigrette
Bereidingstijd: 5 minuten
Ingrediënten
- 4 eetlepels extra vergine olijfolie
- 2 eetlepels vers citroensap
- 1 theelepel honing
- 1 theelepel Dijonmosterd
- peper
- zeezout
Bereiding
Doe alles in een afsluitbaar potje en schud krachtig totdat een romige dressing ontstaat.
Lekker bij: groene salades, gegrilde vis, asperges en carpaccio.
🍯 Honing-mosterddressing
Bereidingstijd: 5 minuten
Ingrediënten
- 3 eetlepels olijfolie
- 2 eetlepels witte wijnazijn
- 1 eetlepel Dijonmosterd
- 1 eetlepel honing
- peper
- zout
Bereiding
Roer alle ingrediënten goed door elkaar tot een mooie, gladde dressing.
Lekker bij: kip, ham, salade met appel of noten.
🧄 Knoflook-kruidensaus
Bereidingstijd: 10 minuten
Ingrediënten
- 150 ml Griekse yoghurt
- 75 ml mayonaise
- 1 eetlepel crème fraîche
- 2 teentjes knoflook
- 1 eetlepel verse bieslook
- 1 eetlepel peterselie
- 1 theelepel dille
- 1 theelepel citroensap
- peper
- zout
Bereiding
Meng alles tot een romige saus en laat minimaal een half uur in de koelkast staan.
Lekker bij: barbecue, stokbrood, frietjes, kip, vlees en groenten.
🌿 JozeCooks-tip
Verse kruiden maken echt het verschil. Maak de dressing bij voorkeur een uurtje van tevoren, zodat alle smaken goed kunnen mengen. Bewaar de sauzen afgedekt maximaal 3 dagen in de koelkast.
Mosterdsaus
Mosterdsaus is zo’n eenvoudige saus die bij verrassend veel gerechten past. Heerlijk bij vis, varkensvlees, kip, groenten of een vegetarische burger.
Een warme mosterdsaus maak je op basis van een roux met melk, of lekker romig met fond en room. Voor een koud mosterdsausje meng je mosterd met mayonaise en een beetje citroensap. Mag hij wat zachter en zoeter? Voeg dan een lepeltje honing toe.
Welke mosterd gebruik je?
Dat hangt af van de smaak die je zoekt:
- Dijonmosterd – pittig en mooi glad
- Graanmosterd – iets milder, met een lekkere structuur
- Scherpe mosterd – voor een saus met wat meer pit
- Honingmosterd – zacht en lichtzoet
JozeCooks-tip: begin met een kleine hoeveelheid mosterd en proef tussendoor. Erbij doen kan altijd; eruit halen wordt lastig 😉
Warme mosterdsaus maken
Je kunt warme mosterdsaus maken met een roux en melk, of met fond en room. De eerste versie is zacht en gebonden; de tweede voller en krachtiger van smaak.
Mosterdsaus met roux
Voor ongeveer 4 personen:
- 25 g boter
- 25 g bloem
- 250 ml halfvolle melk
- 1 à 2 eetlepels mosterd
- peper en eventueel een snufje zout
Smelt de boter en roer de bloem erdoor. Laat de roux ongeveer 2 minuten zachtjes garen. Voeg al roerend beetje bij beetje de melk toe en laat de saus enkele minuten zachtjes koken. Roer de mosterd er als laatste door en proef of de saus pittig genoeg is.
Mosterdsaus met fond en room
Voor ongeveer 4 personen:
- 200 ml runder- of gevogeltefond
- 150 ml kookroom of slagroom
- 1 à 2 eetlepels mosterd
- peper en eventueel zout
Breng de fond met de room aan de kook en laat de saus rustig inkoken tot hij licht gebonden is. Zet het vuur laag en roer de mosterd erdoor. Laat de saus daarna niet meer hard koken; zo blijft de mosterdsmaak lekker fris en pittig.
Mosterdsaus met kappertjes
Roer na het bereiden 1 à 2 eetlepels uitgelekte kappertjes door de warme mosterdsaus. Lekker bij vis, kip of varkensvlees. Breng eventueel verder op smaak met peper en een klein snufje nootmuskaat.
Koude mosterdsaus
Meng:
- 3 eetlepels mayonaise
- 1 eetlepel mosterd
- 1 à 2 theelepels citroensap
- peper en eventueel een snufje zout
Voor een lichtere saus vervang je de helft van de mayonaise door Griekse yoghurt of skyr. Laat de saus bij voorkeur 15 minuten staan, zodat de smaken goed kunnen mengen.
JozeCooks-tip: voeg de mosterd steeds beetje bij beetje toe. De ene mosterd is een stuk pittiger dan de andere.
